Oskar Ryszard Lange

Ekonomista i polityk
27.07.1904 02.10.1965 Tomaszowie Mazowieckim

Biografia

Oskar Ryszard Lange urodził się w 1904 roku w Tomaszowie Mazowieckim i studiował na Uniwersytecie Poznańskim, Uniwersytecie Jagiellońskim oraz w Londynie. W 1928 obronił rozprawę doktora Konjunktura w życiu gospodarczem Polski 1923–1927, a w 1931 przedstawił na UJ pracę habilitacyjną Statystyczne badania koniunktury gospodarczej.

W latach 1926–1937 był pracownikiem naukowym Uniwersytetu Jagiellońskiego, zajmował się teorią statystyki. W latach 1934–1936 przebywał w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii jako stypendysta. W 1936 na krótko wrócił na katedrę statystyki do Krakowa, a w 1937 ponownie wyprowadził się do Stanów Zjednoczonych. Trafił na Uniwersytet Kalifornijski, a następnie na Uniwersytet Stanforda. W latach 1938–1945 wykładał na Uniwersytecie Chicagowskim. W czasie pobytu w Ameryce kontaktował się z emigracyjną PPS oraz amerykańskim ruchem socjalistycznym. Jako przedstawiciel PPS był wiceprezesem Zarządu Głównego Amerykańskiego Związku Wyzwolenia Polski. W 1941 przedstawił Gospodarcze podstawy demokracji w Polsce.

W depeszach wywiadu NKGB/NKWD, rozszyfrowanych w ramach Projektu Venona, występuje jako agent wpływu o pseudonimie Friend. Zwerbowany do współpracy przez Bolesława Geberta, agenta wywiadu radzieckiego.

W 1944 na zaproszenie Związku Patriotów Polskich przyleciał do Moskwy, gdzie spotkał się z Józefem Stalinem. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych spotkał się z prezesem Rady Ministrów Stanisławem Mikołajczykiem i poinformował o przebiegu misji w ZSRR prezydenta USA Roosevelta.

W lipcu 1945 mianowany przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej na funkcję ambasadora w Stanach Zjednoczonych, misję pełnił do stycznia 1947. Następnie do grudnia 1947 był delegatem przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i jej Radzie Bezpieczeństwa.

W Polsce Ludowej Lange należał do Rady Naczelnej PPS w kraju (1945–1948), CKW PPS (1947–1948) i Komisji Politycznej CKW PPS (1948). Od 1948 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i jej CK. W 1947 został korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Od 1948 do końca życia był członkiem PAN; w 1952 został członkiem rzeczywistym PAN. Był profesorem i rektorem Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie (1952–1955). Od 1952 był pracownikiem naukowym PAN i zasiadał w Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla Pracowników Nauki. W latach 1955–1957 był członkiem, a następnie do śmierci w 1965 zastępca przewodniczącego Rady Państwa. Zasiadał także w Ogólnopolskim Komitecie Frontu Jedności Narodu. Był również doradcą ekonomicznym rządu Indii (1955–1956) i Cejlonu (1959).

Od 1957 roku był profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1957–1963 przewodniczącym Rady Ekonomicznej, a w 1962 został pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Cybernetycznego. W 1964 przyznano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zmarł w Londynie i został pochowany na cmentarzu Powązki w Warszawie.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Ambasador RP w Stanach Zjednoczonych (1945–1947)
Profesor zwyczajny nauk ekonomicznych (1949)
Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk (1952)
Rektor Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie (1952–1955)
Pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Cybernetycznego (1962)

Ciekawostki

Był agentem wywiadu NKGB/NKWD ZSRR, pseudonimem Friend.
W 1944 roku spotkał się z Józefem Stalinem w Moskwie.
Dwukrotnie żonaty; miał syna Christophera Stephena i córkę Monikę.

Udostępnij