Karol Abraham Henryk Benni
Biografia
Karol Abraham Henryk Benni urodził się 31 marca 1843 roku w Tomaszowie Mazowieckim jako syn luterańskiego pastora Jana Jakuba Benniego i Angielki Marii Anny White. Wychowywał się w rodzinnych warunkach w rodzinnym mieście.
Następnie ukończył gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim i w 1860 roku wyjechał na studia medyczne do Paryża. Dyplom lekarski uzyskał w 1865 roku. Przez dwa lata praktykował jako asystent w klinice Charcot w Salpêtrière. W 1867 uzyskał tytuł doktora medycyny i chirurgii na podstawie dysertacji Recherches sur quelques points de la gangrène spontanée, a w 1868 otrzymał nostryfikację dyplomu w Akademii Wojskowo-Medycznej w Sankt Petersburgu.
Na wieść o ciężkiej chorobie ojca powrócił przez Pragę do kraju, brał udział w powstaniu styczniowym, posługiwał się pseudonimem Henryk Wilk i uczestniczył w zjeździe międzynarodowej konspiracji demokratycznej w Zagrzebiu (1864). Po powrocie do Francji kontynuował działalność emigracyjną i prace Komitetu Paryskiego.
Początkowo pracował jako asystent w klinice chirurgicznej Szkoły Głównej Warszawskiej (1868–1871) u Hipolita Korzeniowskiego, a potem na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim (1871–1880). Publikował prace naukowe w czasopismach klinicznych i był aktywnym członkiem Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego od 1870 roku. Od 1871 do 1880 pełnił funkcję ordynatora oddziału chirurgicznego w Szpitalu Dzieciątka Jezus, a od 1876 kierował oddziałem kobiecym.
W 1873 wspólnie z dr Jakubem Rogowiczem założył tygodnik Medycyna i przez pierwsze lata był jego redaktorem naczelnym. W 1877 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, aby poznać zagadnienia kobiecej praktyki lekarskiej i wnioski płynące z nowo otwieranych studiów dla kobiet. W 1878 zainicjował projekt powołania diakonis przy Zborze Ewangelicko-Augsburskim, co doprowadziło do stworzenia stałej opieki pielęgniarskiej w Szpitalu Ewangelickim w Warszawie.
W 1880 wyjechał do Wiednia, gdzie w klinice Politzer uzyskał specjalizację w zakresie chorób nosa, uszu i gardła. Po powrocie do Warszawy zyskał reputację jako specjalista laryngolog. Od 1882 był konsultantem-otoryologiem amerykańskiego towarzystwa ubezpieczeniowego New-York i dzięki temu objeździł europejską część Rosji i Kaukazu. W 1894 otworzył własną lecznicę przy ul. Brackiej 20 w Warszawie, a latem prowadził praktykę w Nałęczowie w Pensjonacie „Podgórze” (gdzie gościli wybitni literaci i artyści).
Benni był również aktywny społecznie i kulturalnie. Wieloletnio organizował w swoim salonie tzw. „piątki benniesowe” (co dwa tygodnie od października do maja) - spotkania elity intelektualnej Warszawy i innych regionów. Dzięki niemu powstały liczne inicjatywy kulturalne i gospodarcze, m.in. Muzeum Przemysłu i Sztuki Stosowanej, a także działania na rzecz Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, w tym wspieranie budowy gmachu Zachęty (oddany do użytku 1900) i zakupu najważniejszych dzieł sztuki, jak Bitwy pod Grunwaldem Jana Matejki. W latach 1899–1904 był wiceprezesem i prezesem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Zmarł 20 lutego 1916 roku w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Powązki.
W Tomaszowie Mazowieckim Karol Benni jest patronem jednej z ulic przy Tomaszowskim Centrum Zdrowia; ulica Benniego krzyżuje się z ulicą Seweryna Sterlinga (innego tomaszowskiego lekarza).