Henryk Steinman

Działacz niepodległościowy
26.03.1900 03.12.1924 Tomaszowie Rawskim (Mazowieckim)

Biografia

Henryk Steinman urodził się w spolonizowanej rodzinie żydowskich przemysłowców. Był synem Samuela Steinmana (1869–1933), fabrykanta sukna, działacza społecznego i municypalnego, promotora sportu i założyciela klubu sportowego, oraz Pelagii z domu Makow. Miał trzech braci: Alfreda (1894–1944), Mieczysława (1896–1944) i Maurycego (1898–1916), żołnierza Legionów Polskich poległego w bitwie pod Kostiuchnówką. W 1915 brał udział w kampanii rekruckiej w I Brygadzie, następnie był instruktorem POW. W listopadzie 1918 brał udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie; wstąpił na ochotnika do nowo formowanego 3. Pułku Ułanów (im. Dzieci Warszawy) i w styczniu 1919 ruszył na front do Galicji jako ułan Szwadronu Zapasowego 3 Pułku Ułanów. Uczestniczył w walkach z siłami ukraińskimi pod Bełzem; w kwietniu 1919 powrócił do Warszawy. W IV–VI 1919 walczył z sowietami o Mińsk, m.in. w potyczce koło Łohiszyna. Jesienią 1919 otrzymał urlop akademicki. Wiosną 1920 powrócił z urlopu akademickiego do pułku i w stopniu podchorążego wziął czynny udział w wojnie polsko-sowieckiej. Walczył pod Unorzycą, dotarł do Kijowa i rzeki Dniestru. Stamtąd wraz z 3. Pułkiem Ułanów wycofał się za rzekę Bug, osłaniając odwrót piechoty. Walczył następnie w bitwie pod Cycowem (15–16 VIII 1920 r.). Przeżył Bitwę Warszawską. Potem brał udział w kampanii litewskiej. Po powrocie z kampanii bolszewickiej ukończył Kurs Karabinów Maszynowych w Centralnej Szkole Kawalerii w Grudziądzu.

W latach 1919–1920 kontynuował edukację w tomaszowskich i łódzkich szkołach. Jesienią 1919 uzyskał urlop akademicki z wojska i został warunkowo immatrykulowany na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Maturę zdał w gimnazjum w Warszawie. W latach 1923–1924 kontynuował studia prawnicze w Uniwersytecie Warszawskim, których nie ukończył z powodu przedwczesnej śmierci. Posiadał cenną bibliotekę prywatną, zaopatrzoną wekslibrisy.

Pod koniec 1920 wystąpił z inicjatywą wydawania gazety o charakterze lokalnym. W pierwszych miesiącach 1921 zrealizował zamierzenie. Wraz z kolegą gimnazjalnym Zygmuntem Hirszhornem (1899–1921) i inż. Henrykiem Rozenfarbem-Różyckim (1883–1942) wydawał „Kurier Tomaszowski”, pierwszą polskojęzyczną gazetę w mieście, ukazującą się 3 razy w tygodniu (niedziela, wtorek, piątek). Oficjalnym wydawcą był Władysław Landsberg (1888–1941), przyszły szwagier Henryka Steinmana, ale redakcja i administracja mieściła się w domu Steinmanów. Ukazało się tylko 10 numerów (nr 1 z 16 stycznia 1921 r., nr 10 z 6 lutego 1921 r.). Z niejasnych powodów wydawanie gazety zostało zaniechane. Na łamach Kuriera Tomaszowskiego publikował Henryk Steinman artykuły, felietony, wiersze.

W grudniu 1924 uczestniczył w ćwiczeniach 3. Pułku Ułanów. Podczas pokonywania toru przeszkód spadł z konia. Zginął. Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Tomaszowie Mazowieckim (nagrobek nr 32.159). Tuż obok pochowano Samuela Steinmana, ojca Henryka Steinmana-Kamińskiego (nagrobek nr 32.158).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Uczestnik wojny polsko-sowieckiej (1920) w 3. Pułku Ułanów, walczył m.in. pod Unorzycą, Bełzem i w bitwie pod Cycowem oraz w Bitwie Warszawskiej
Współtwórca Kuriera Tomaszowskiego (1921), pierwszej polskojęzycznej gazety w Tomaszowie Mazowieckim
Autor tomików poetyckich pod pseudonimem Henryk Kamiński, m.in. Z doli i niedoli pułku 3 ułanów «Dzieci Warszawy»
Posiadacz cennej biblioteki prywatnej z wekslibrisy

Ciekawostki

Syn Jerzego Bolesława Steinmana (George Stena) mieszkał w Australii i napisał wspomnienia z okresu Holokaustu
Zginął podczas ćwiczeń wojskowych; pochowany na żydowskim cmentarzu w Tomaszowie Mazowieckim

Udostępnij