3 okręty podwodne A26 dla Polski. Program Orka po 30 latach wchodzi w realizację

Trzy okręty A26 i przełom w programie Orka

3 okręty podwodne A26 trafią do Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Umowę podpisano w Gdyni podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych. Miejsce spotkania miało wymiar symboliczny, ponieważ Gdynia pozostaje głównym ośrodkiem polskiej Marynarki Wojennej. Podpisaniu kontraktu towarzyszyły także inne porozumienia, które mają rozszerzyć współpracę obu państw poza sam zakup uzbrojenia.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Polska strona określiła ten kontrakt jako najważniejszą umowę w historii polskiej Marynarki Wojennej. W praktyce oznacza to zakończenie wieloletniego etapu przygotowań i przejście do realizacji programu, który przez dekady pozostawał niezamknięty. Z wypowiedzi uczestników spotkania wynika, że chodzi nie tylko o odnowienie zdolności wojskowych na morzu, ale także o uporządkowanie jednego z najdłużej procedowanych projektów modernizacyjnych w siłach zbrojnych.

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Minister obrony narodowej wskazał, że program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału. Dopiero obecnie podpisano dokumenty, które zamykają ten etap i rozpoczynają wykonanie przedsięwzięcia. W wymiarze politycznym oznacza to, że modernizacja Marynarki Wojennej stała się jednym z głównych tematów współpracy międzynarodowej Polski w regionie Morza Bałtyckiego. W wymiarze społecznym to również sygnał, że państwo wraca do dużych inwestycji w bezpieczeństwo morskie, ważne dla mieszkańców wybrzeża, żołnierzy i przemysłu obronnego.

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Umowę podpisano w Gdyni podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych.
• Program Orka według strony rządowej przez 30 lat nie doczekał się finału.
• Wartość całego przedsięwzięcia premier Szwecji określił na 50 miliardów koron szwedzkich.
• Spotkanie odbyło się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Nowy etap partnerstwa Polski i Szwecji

Konsultacje w Gdyni zostały przedstawione jako potwierdzenie wejścia relacji polsko-szwedzkich w nowy etap strategicznego partnerstwa. Obejmować ma ono współpracę polityczną, wojskową oraz przemysł obronny. Jednym z jego elementów jest ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Według zapowiedzi ma on służyć temu, by region był bezpieczny i wolny od działań rosyjskiej floty cieni, prowokacji oraz zagrożeń militarnych.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Z ustaleń wynika, że program Orka ma być początkiem długofalowej współpracy przemysłowej między Polską a Szwecją. Nie chodzi więc wyłącznie o jednorazowy zakup sprzętu. Oba państwa zapowiadają rozwijanie kolejnych projektów, które mają połączyć potrzeby wojskowe z rozwojem technologii i produkcji. W tle tej decyzji znajduje się szersza polityka wzmacniania krajowych zdolności przemysłowych oraz budowania stabilnych łańcuchów dostaw w sektorze obronnym.

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Na partnerstwo wskazuje także kierunek zakupów po obu stronach. Polska pozyskuje okręty podwodne, a Szwecja ma otrzymać okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Według uczestników konsultacji ma to potwierdzać, że współpraca nie polega na prostym imporcie uzbrojenia, lecz na wymianie korzyści między dwoma przemysłami obronnymi. Dla polskich firm może to oznaczać dostęp do nowych projektów, technologii i zamówień związanych z utrzymaniem oraz rozwojem sprzętu wojskowego.

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Bałtyk, NATO i wspólna odpowiedź na zagrożenia

Rozmowy w Gdyni dotyczyły nie tylko przemysłu i uzbrojenia, ale też sytuacji bezpieczeństwa w regionie. Polska i Szwecja podzielają ocenę zagrożeń dla Europy i deklarują dalsze wsparcie Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Oba państwa opowiadają się za zdecydowanymi działaniami na rzecz bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego, które ma być wolne od aktywności rosyjskiej floty cieni, prowokacji i innych zagrożeń militarnych. To pokazuje, że zakup okrętów wpisano w szerszą politykę odstraszania i ochrony morskich szlaków oraz infrastruktury.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Znaczenie ma także członkostwo Szwecji w NATO, które według polskich władz wzmocniło bezpieczeństwo całego regionu. W tej sytuacji Warszawa i Sztokholm chcą wspólnie współtworzyć nową architekturę bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i Sojuszu Północnoatlantyckiego. W praktyce oznacza to zacieśnianie współpracy między rządami, armiami oraz instytucjami odpowiedzialnymi za obronność i infrastrukturę. Dla państw nadbałtyckich ma to znaczenie bezpośrednie, bo przekłada się na szybszą koordynację działań i większą gotowość na kryzysy.

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Premier Szwecji podkreślił, że relacje między oboma państwami są obecnie najlepsze w historii. Wskazał przy tym trzy płaszczyzny tej współpracy: wspólne członkostwo w NATO, strategiczne partnerstwo w Unii Europejskiej oraz sąsiedztwo na Morzu Bałtyckim. Konsultacje odbyły się w formule międzyrządowej z udziałem ministrów obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. To pokazuje, że uzgodnienia obejmują nie tylko kwestie wojskowe, ale też politykę gospodarczą, komunikacyjną i instytucjonalną.

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Odnowione Partnerstwo Strategiczne, podpisane w Harpsund w listopadzie 2024 roku, stało się formalną podstawą tych działań. Teraz jego najbardziej widocznym skutkiem jest decyzja o zakupie okrętów A26 oraz pakiet uzgodnień wokół bezpieczeństwa Bałtyku. W porządku chronologicznym to kolejny krok po zacieśnieniu relacji politycznych i po wejściu Szwecji do NATO. W porządku strategicznym oznacza to, że Polska i Szwecja chcą razem odpowiadać na zagrożenia morskie, wzmacniać przemysł obronny i budować trwałe zaplecze bezpieczeństwa w północnej części Europy.