Tusk: kryptowaluty, paliwa i weta prezydenta tworzą "ponurą całość". Rząd przyjął dwie kluczowe ustawy
Premier o "ponurej całości" i stracie 1,6 mld zł
Podczas briefingu przed posiedzeniem Rady Ministrów premier Donald Tusk odniósł się w ostrych słowach do publikacji dziennika "Financial Times", który opisał kulisy jednej z najgłośniejszych afer związanych z działalnością spółki Orlen w czasach, gdy jej prezesem był Daniel Obajtek. Szef rządu stwierdził, że zbieg okoliczności wokół tej sprawy układa się w niepokojący obraz, w którym splatają się wątki kryptowalut, podejrzanych transakcji paliwowych oraz politycznych decyzji prezydenta. Zdaniem premiera skala nieprawidłowości jest tak duża, że wymaga natychmiastowego i pełnego wyjaśnienia.
Według ustaleń opublikowanych przez zagraniczne medium, nieudana transakcja zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland naraziła koncern na stratę sięgającą 1,6 mld zł. Pieniądze – około 230 mln dolarów zaliczki – zostały wypłacone pośrednikowi, mimo że dostawy surowca w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane. Premier podkreślił, że właśnie tego typu mechanizmy, oparte na anonimowych pośrednikach i braku gwarancji odbioru towaru, powinny być przedmiotem szczegółowego śledztwa.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Szef rządu nie krył emocji, mówiąc o odpowiedzialności za straty poniesione przez Skarb Państwa. Jego zdaniem opinia publiczna ma prawo poznać wszystkie okoliczności tej sprawy, dlatego zapowiedział systematyczne informowanie o postępach prowadzonych śledztw. Premier zwrócił również uwagę, że część osób zamieszanych w aferę usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości poza granicami kraju.
Śledztwo pod osobistym nadzorem Prokuratora Generalnego
Nad postępowaniami dotyczącymi nieprawidłowości w Orlenie osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Jak wynika z informacji przekazanych przez premiera, część osób objętych śledztwem usłyszała już zarzuty, natomiast inni podejrzani pozostają poza zasięgiem polskich organów ścigania – część z nich ma przebywać m.in. w Dubaju. Premier podkreślił, że współpraca międzynarodowa w tego typu sprawach jest kluczowa, ponieważ tylko skuteczna egzekucja prawa może doprowadzić do rozliczenia winnych.
Szef rządu odniósł się również do nerwowych – jego zdaniem – reakcji ze strony otoczenia prezydenta oraz polityków opozycji. Stwierdził, że ich zdenerwowanie może wynikać z faktu, iż skala ujawnianych nieprawidłowości przerosła ich oczekiwania. W kontekście afery, nazwanej roboczo "Zondakrypto", premier mówił o sieci powiązań, która łączy świat kryptowalut z niejasnymi transakcjami paliwowymi. Zapewnił przy tym, że informacje o postępach w śledztwie będą regularnie przekazywane opinii publicznej, aby obywatele mieli pełny obraz sytuacji.
Drugie podejście do podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych
Rada Ministrów po raz drugi przyjęła projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Celem regulacji jest pozyskanie środków, które pozwolą sfinansować działania osłonowe dla kierowców oraz ograniczyć skutki wzrostu cen paliw na stacjach. Premier zapowiedział, że jeśli prezydent Karol Nawrocki podpisze ustawę, rząd natychmiast zrealizuje kolejny etap programu CPN, czyli obniżki cen paliw dla konsumentów.
Pierwszy projekt ustawy został zablokowany przez prezydenta, który odmówił złożenia pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier Tusk zaapelował do głowy państwa o ponowne przeanalizowanie decyzji, argumentując, że to nie obywatele powinni ponosić koszty kryzysu paliwowego wywołanego czynnikami zewnętrznymi, takimi jak wojna na Bliskim Wschodzie czy polityka światowych mocarstw.
"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Zgodnie z zapowiedziami rządu, środki pozyskane z podatku od nadzwyczajnych zysków mają pozwolić na kolejną w tym roku obniżkę VAT oraz akcyzy na paliwa. Jak wynika z danych przedstawionych przez premiera, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, podczas gdy rok wcześniej było to niespełna 6 mld zł. Tak znaczący wzrost dochodów koncernu w czasie, gdy kierowcy odczuwali dotkliwe podwyżki cen na stacjach, stał się jednym z głównych argumentów za wprowadzeniem daniny solidarnościowej.
Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych
Rada Ministrów przyjęła również projekt nowelizacji przepisów, który ma znacząco zaostrzyć sankcje dla kierowców wjeżdżających na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Nowe regulacje przewidują m.in. automatyczne odebranie prawa jazdy na okres trzech miesięcy dla kierowców łamiących przepisy. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowanie będzie mogło zostać zakwalifikowane jako przestępstwo, co wiąże się z surowszymi konsekwencjami karnymi.
Premier Tusk, komentując projekt, zwrócił uwagę na trudną i wymagającą pracę kierowców, szczególnie tych prowadzących pojazdy ciężarowe. Podkreślił jednak, że bezpieczeństwo ludzkiego życia musi być wartością nadrzędną i nie może być poświęcane dla wygody czy pośpiechu. Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego.
"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Bezpośrednim impulsem do przygotowania projektu była niedawna katastrofa w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wyniku tego wypadku jedna osoba zginęła, a wiele innych zostało rannych. Nowe przepisy mają zapobiec podobnym tragediom w przyszłości poprzez skuteczniejsze odstraszanie kierowców od ryzykownych zachowań.
Kluczowe liczby i fakty
- Strata Orlenu w wyniku nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy: 1,6 mld zł
- Kwota zaliczki wypłaconej pośrednikowi: około 230 mln dolarów
- Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł (rok wcześniej: niespełna 6 mld zł)
- Proponowany okres automatycznego odebrania prawa jazdy za wjazd na czerwonym świetle: trzy miesiące
- Nadzór nad śledztwami dotyczącymi Orlenu sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek
Co to oznacza dla mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego i regionu?
Decyzje podjęte przez Radę Ministrów mają bezpośredni wpływ na codzienne życie mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego i całego regionu łódzkiego. Obniżka VAT i akcyzy na paliwa, która ma zostać sfinansowana z podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, przełoży się na niższe ceny na stacjach benzynowych w mieście i okolicach. Dla wielu rodzin z Tomaszowa, gdzie samochód jest podstawowym środkiem transportu do pracy w Łodzi czy Piotrkowie Trybunalskim, nawet kilkudziesięciogroszowa obniżka za litr oznacza wymierne oszczędności w miesięcznym budżecie.
Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych jest szczególnie istotne w kontekście lokalnej infrastruktury. W powiecie tomaszowskim znajduje się kilka przejazdów kolejowych, w tym na liniach przebiegających przez okolice miasta. Bezpieczeństwo na tych przeprawach od lat budziło zastrzeżenia mieszkańców, zwłaszcza w miejscach, gdzie ruch samochodowy – w tym ciężarowy – jest intensywny. Nowe przepisy, przewidujące automatyczne odebranie prawa jazdy na trzy miesiące, mogą realnie wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa i zmniejszenie liczby niebezpiecznych zdarzeń.
Mieszkańcy Tomaszowa Mazowieckiego, podobnie jak cała Polska, z uwagą śledzą również doniesienia o aferze Orlenu. W kontekście lokalnym warto przypomnieć, że spółki z grupy Orlen posiadają stacje paliw w mieście i regionie, a także współpracują z lokalnymi przedsiębiorcami w zakresie dostaw i logistyki. Ewentualne konsekwencje finansowe i wizerunkowe dla koncernu mogą pośrednio odbić się na lokalnym rynku pracy i usług. Dlatego tak istotne jest, aby śledztwo w tej sprawie zostało przeprowadzone rzetelnie i transparentnie, a jego wyniki były publicznie znane.
Premier Donald Tusk zapowiedział, że informacje o postępach w śledztwie będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej. Dla mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego oznacza to możliwość bieżącego śledzenia losów afery, która dotyczy jednej z największych spółek Skarbu Państwa. Ostateczne rozstrzygnięcia – zarówno w kwestii podatku od nadzwyczajnych zysków, jak i odpowiedzialności karnej osób zamieszanych w nieprawidłowości – będą miały długofalowe skutki dla całej polskiej gospodarki, w tym dla regionu łódzkiego.